Dlaczego dobra herbata czasami wychodzi gorzka? Jak zaparzyć herbatę, żeby wydobyć jej najlepszy smak?

Jak zaparzyć herbatę, żeby wydobyć jej najlepszy smak?

W skrócie

Jeżeli Twoja herbata wyszła gorzka, problem najczęściej nie leży w samej herbacie.

Najczęstsze przyczyny to:

• zbyt długi czas parzenia,
• pozostawienie liści w kubku lub czajniczku,
• użycie wrzątku do delikatnych herbat,
• nieodpowiednia ilość suszu,
• zbyt twarda woda.

Dobra wiadomość jest taka, że wszystkie te błędy można bardzo łatwo wyeliminować.

Co więcej, ta sama herbata może smakować zupełnie inaczej po zmianie jednego parametru. To właśnie dlatego wielu początkujących jest zaskoczonych, jak słodka, świeża i bogata potrafi być dobrze zaparzona herbata.

„Kupiłem dobrą herbatę... i wyszła gorzka.”

To zdanie, jakie często słyszymy od osób rozpoczynających swoją przygodę z herbatą liściastą. Kupują dobrą Senchę, Assam, Yunnana albo Earl Greya. W domu przygotowują ją dokładnie bez odpowiedniego przygotowania.

I są rozczarowani.

Herbata okazuje się gorzka. Zbyt mocna. Czasami wręcz trudna do wypicia.

Najczęściej problem nie polega jednak na jakości herbaty.

Problem polega na tym, że herbata liściasta lubi mieć swoje rytuały.

Herbata się nie spieszy

Najczęściej obserwujemy jeden powtarzający się błąd;

• Liście trafiają prosto do kubka.
• Na nie wylewany jest wrzątek.
• Po kilku minutach zaczynamy pić.

Tylko... liście nadal znajdują się w wodzie. I nadal oddają kolejne związki smakowe.

Herbata nie kończy parzenia wtedy, gdy zaczynasz ją pić. Parzy się tak długo, jak długo liście pozostają zanurzone.

Dlatego podstawowym wyposażeniem miłośnika herbaty nie jest termometr. Nie jest nawet stoper. Najważniejszy jest zaparzacz albo dzbanek, z którego po odpowiednim czasie można oddzielić liście od naparu.

To właśnie wtedy zatrzymujesz smak dokładnie w takim momencie, jaki najbardziej Ci odpowiada.

To nie herbata jest gorzka. Najczęściej gorzkie jest parzenie.

To zdanie warto zapamiętać. Dobra herbata może być lekko gorzka. Może być cierpka. Może pozostawiać przyjemną suchość w ustach.

To nie wada. To część jej charakteru.

Prawdziwy problem pojawia się dopiero wtedy, gdy gorycz dominuje nad wszystkim innym.

Jeżeli pierwszy łyk sprawia, że masz ochotę odstawić filiżankę lub ją wylać, niemal zawsze oznacza to, że herbata została źle zaparzona.

Natomiast dobrze przygotowany napar jest harmonijny. Najpierw możesz poczuć delikatną słodycz. Potem pojawia się bogactwo aromatów. A dopiero na końcu lekka gorycz lub cierpkość dopełnia całą kompozycję.

To właśnie ten balans sprawia, że chce się sięgnąć po kolejny łyk.

Cztery rzeczy, które decydują o smaku

1. Czas parzenia

Najczęściej to właśnie on odpowiada za gorzki napar.

Jeśli nie wyciągniesz "fusów", liście cały czas oddają smak, coraz intensywniejszy.

Jeżeli pozostają w kubku przez pięć czy dziesięć  minut, trudno oczekiwać delikatnego efektu.

Dlatego po odpowiednim czasie warto je po prostu wyjąć.

2. Temperatura

Tutaj wiele osób popełnia drugi najczęstszy błąd.

Wrzątek nie jest zły. Po prostu nie każda herbata go lubi.

Wrzątek bardzo dobrze służy:

• czarnym herbatom,
• większości herbatek owocowych,
• rooibosom.

To właśnie gorąca woda pomaga wydobyć z nich pełnię aromatu. Sam bardzo lubię klasycznego Assama zalanego świeżym wrzątkiem.

Ale... zielone herbaty, wiele oolongów, czy yerba mate mają zupełnie inny charakter. Wrzątek bardzo szybko wydobywa z nich nadmiar goryczy.

W herbaciarni często żartujemy, że tak potraktowana herbata po prostu się na nas obraża. Dlatego na każdej naszej herbacie znajdziesz zalecaną temperaturę parzenia.

To nie przypadkowa liczba. To efekt wielu degustacji.

3. Ilość suszu

Nie istnieje jedna idealna recepta. Najlepiej potraktować zalecenia producenta jako punkt wyjścia.

Czacznij od jednej płaskiej łyżeczki.

Pierwsza degustacja.

A potem... eksperymentuj.

Ja na przykład lubię używać większej ilości suszu, ale parzyć krócej.

Dzięki temu najpierw pojawia się słodycz i pełnia aromatu, a dopiero później przyjemna gorycz. Ktoś inny wybierze zupełnie inne proporcje. I obie metody mogą być równie dobre.

4. Woda

To temat często niedoceniany.

Jeżeli woda jest bardzo twarda, herbata może stać się mętna i stracić część swojego aromatu. W domu często wystarczy zwykły dzbanek filtrujący.

W naszej herbaciarni korzystamy z wody filtrowanej metodą odwróconej osmozy. Nie dlatego, że to konieczne. Dlatego, że chcemy pokazać herbacie jej najlepszą stronę.

Jeżeli odwiedzisz naszą herbaciarnię, zapamiętaj smak dobrze przygotowanego naparu. Po powrocie do domu łatwo sprawdzisz, czy podobny efekt uzyskujesz na swojej wodzie.

Jak uzyskać wodę o temperaturze 70–80°C bez termometru?

To jedno z najczęściej zadawanych pytań.

Najpierw ważna zasada: Woda zawsze powinna się zagotować. Nie zalewamy herbaty wodą, która jeszcze nie osiągnęła wrzenia. Może wtedy pojawić się mętność i charakterystyczna piana.

Dopiero po zagotowaniu zaczynamy ją studzić. Najprościej... przelewając.

Najpierw z czajnika do kubka lub dzbanka. Następnie do kolejnego naczynia. Porcelana, szkło czy kamionka bardzo szybko odbierają część ciepła. To prosty sposób, z którego od lat korzystają miłośnicy herbaty.

Zielone herbaty lubią zanurzać się same

To kolejny prosty trik, który szczególnie dobrze sprawdza się przy zielonych herbatach.

Najpierw nalej wodę do naczynia. Dopiero potem włóż sitko z herbatą. Liście powoli nasiąkają i same zanurzają się w wodzie. Nie są od razu uderzane gorącą wodą.

Efekt?

Łagodniejszy. Bardziej słodki napar.

W przypadku czarnych herbat najczęściej robimy odwrotnie. One zazwyczaj bardzo dobrze reagują na bezpośredni kontakt z wrzątkiem. Każda herbata ma swój charakter. I właśnie poznawanie tych różnic jest jedną z największych przyjemności.

Zrób prosty eksperyment

• Weź jedną dobrą zieloną herbatę.
• Podziel ją na trzy identyczne porcje.
• Pierwszą zalej wrzątkiem.
• Drugą przygotuj zgodnie z zaleceniami producenta.
• Trzecią zaparz nieco krócej lub chłodniejszą wodą.
• Spróbuj wszystkich trzech filiżanek i porównaj ich smak i aromat

To będzie najlepsza lekcja o herbacie.

Nie zmieniłeś herbaty. Zmieniłeś jedynie sposób jej przygotowania.

Gorycz też ma swoje miejsce

Z czasem odkryjesz jeszcze jedną rzecz.

Dobrze zaparzona herbata nie zawsze jest całkowicie pozbawiona goryczy. I bardzo dobrze.

Tak samo jak espresso, gorzka czekolada czy wytrawne wino, także herbata korzysta z całej palety smaków.

Lekka gorycz potrafi pięknie dopełnić kompozycję. Nie chodzi więc o to, aby ją wyeliminować. Chodzi o to, aby była jednym z wielu smaków, a nie jedynym.

Co chciałbym, żebyś zapamiętał?

• Nie bój się eksperymentować.
• Instrukcja na opakowaniu nie jest egzaminem. To punkt wyjścia.
• Każda herbata ma swój charakter.
• Każdy z nas ma swoje preferencje.
• Jedni kochają mocnego Assama. Inni delikatną Senchę. Jeszcze inni odkrywają swój świat dzięki aromatyzowanym herbatom.
• Nie istnieje jeden właściwy sposób parzenia.
• Istnieje sposób, który sprawia największą przyjemność właśnie Tobie.

Bo dobra herbata nie oczekuje perfekcji. Ona odwdzięcza się ciekawością.

Zobacz także

Jeżeli chcesz jeszcze lepiej poznać świat herbaty, przeczytaj również kolejne artykuły z naszego poradnika:

• Jak zacząć pić dobrą herbatę?
• Dlaczego dobra herbata smakuje inaczej niż herbata z marketu?
• Jak dobrać temperaturę parzenia herbaty?
• Czy herbatę można parzyć kilka razy?
• Od jakiej herbaty najlepiej zacząć?

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

 

Dlaczego dobra herbata wychodzi gorzka?

Najczęściej przyczyną jest zbyt długi czas parzenia, pozostawienie liści w kubku lub użycie zbyt gorącej wody do delikatnych herbat.

 

Czy wrzątek zawsze psuje herbatę?

Nie. Wrzątek doskonale sprawdza się przy czarnych herbatach, rooibosach i większości herbatek owocowych. Ostrożności wymagają przede wszystkim zielone, białe i część oolongów.

 

Czy dobra herbata może być lekko gorzka?

Tak. Delikatna gorycz jest naturalnym elementem wielu wysokiej jakości herbat. Ważne jest, aby nie dominowała nad pozostałymi smakami.

 

Czy mogę zostawić liście w kubku?

Możesz, ale nie polecamy, bo herbata będzie parzyć się cały czas. W większości przypadków napar stanie się coraz bardziej gorzki i cierpki.

 

Jak schłodzić wodę bez termometru?

Najpierw zagotuj wodę. Następnie przelej ją do kubka lub dzbanka, a potem do kolejnego naczynia. W ten sposób temperatura szybko spadnie do poziomu odpowiedniego dla wielu zielonych herbat.

 

Czy zieloną herbatę zawsze trzeba parzyć w 70–80°C?

Nie każdą. Każda herbata ma swoje zalecenia. Dlatego warto korzystać z instrukcji producenta i później dopasowywać sposób parzenia do własnych preferencji.

 

Czy ilość suszu jest ważniejsza od czasu parzenia?

Oba parametry mają znaczenie. Najlepiej zacząć od zaleceń na opakowaniu, a następnie eksperymentować z ilością suszu i czasem, aby znaleźć smak najlepiej odpowiadający własnym upodobaniom.

 

Czy twarda woda wpływa na smak herbaty?

Tak. Może powodować mętność naparu i osłabiać aromat. Nawet prosty dzbanek filtrujący często wyraźnie poprawia smak herbaty.

 

Czy naprawdę warto eksperymentować?

Tak. To właśnie eksperymentowanie pozwala odkryć, jak bardzo ta sama herbata potrafi zmieniać swój charakter. I to jest jedna z największych przyjemności płynących z picia dobrej herbaty.