Czy herbata ma kofeinę? Czym jest teina i jaką herbatę wybrać na wieczór?

Czy herbata ma kofeinę? Czym jest teina i jaką herbatę wybrać na wieczór?

Posłuchaj

Tak — czarna, zielona, biała, oolong i pu-erh naturalnie zawierają kofeinę. Teina to inna nazwa tej samej substancji. Jeśli wieczorem chcesz uniknąć kofeiny, wybierz czysty rooibos albo napar owocowy lub ziołowy bez dodatku herbaty, yerba mate i guarany.

Ilość kofeiny w naparze zależy od konkretnych liści i sposobu przygotowania. Delikatny smak ani jasny kolor nie oznaczają, że napój nie będzie pobudzał.

Czym jest teina?

Teina i kofeina to ten sam związek chemiczny. Nazwa „teina” jest tradycyjnie używana w odniesieniu do kofeiny obecnej w herbacie. Nie oznacza osobnej, słabszej odmiany tej substancji. [1]

Zamiana kawy na herbatę zwykle zmniejsza ilość wypijanej kofeiny, ale nie usuwa jej z diety. Dotyczy to również herbat zielonych i białych, które często kojarzymy z łagodnością.

Ile kofeiny ma filiżanka herbaty?

Do codziennej orientacji można przyjąć, że filiżanka herbaty dostarcza kilkudziesięciu miligramów kofeiny. Nie istnieje jednak jedna wartość pasująca do każdego naparu.

Poniżej znajdują się orientacyjne wartości podawane przez niemiecki Federalny Instytut Oceny Ryzyka, czyli BfR. Dla herbat i kawy zachowujemy tę samą objętość — 200 ml. Matchę pokazujemy osobno, ponieważ jej porcję określa przede wszystkim masa proszku. [2][3]

Napój Porcja Orientacyjna ilość kofeiny
Herbata zielona 200 ml naparu 30 mg
Herbata czarna 200 ml naparu 45 mg
Kawa filtrowana 200 ml 90 mg
Napój energetyzujący 250 ml 80 mg
Matcha — przykład producenta Ippodo Napój przygotowany z 2 g proszku 64 mg

To wartości do porównania skali, a nie pomiary naszych herbat ani gwarantowane dawki w Twoim kubku. Zwykłe napary zestawiono według danych BfR, a dla matchy podano przykład jej producenta. Większa ilość liści lub inny przepis mogą wyraźnie zmienić wynik.

W takim orientacyjnym porównaniu dwie filiżanki czarnej herbaty dostarczają podobnej ilości kofeiny jak jedna porcja kawy filtrowanej. Sama zamiana rodzaju napoju nie wystarczy więc, jeśli później wypijemy go znacznie więcej.

Od czego zależy ilość kofeiny w herbacie?

Najważniejsze są trzy rzeczy:

  • Surowiec. Odmiana krzewu, wiek liści i warunki uprawy wpływają na zawartość kofeiny w suszu.
  • Ilość herbaty. Więcej liści oznacza większy zapas kofeiny, który może przejść do naparu.
  • Parzenie. Czas, temperatura i rozdrobnienie liści wpływają na to, ile kofeiny znajdzie się w wodzie. [4]

Nie można ustawić wszystkich herbat w stałej kolejności od najmniej do najbardziej pobudzającej. Zielona przeciętnie może dostarczać mniej kofeiny niż czarna, jak w tabeli powyżej, ale konkretne produkty mogą tę kolejność odwrócić. Biała, oolong i pu-erh również nie są kategoriami bezkofeinowymi. [5]

Jakość także nie daje prostej odpowiedzi. Drobny susz w torebce może szybko oddawać kofeinę, natomiast młode pąki, czyli tipsy, mogą mieć jej więcej na gram niż starsze liście. Droższa, delikatna w smaku herbata nie musi więc pobudzać słabiej. [4][6]

Czy matcha ma więcej kofeiny niż zwykła zielona herbata?

Porcja matchy często dostarcza więcej kofeiny niż filiżanka zwykłego zielonego naparu. Przy herbacie liściastej pijesz wodny wyciąg, a liście odkładasz. Przy matchy wypijasz sproszkowany liść.

Przykład z tabeli to około 64 mg kofeiny w 2 g matchy Ippodo. Dla porównania orientacyjna wartość BfR dla zielonego naparu wynosi 30 mg w 200 ml. To pokazuje, dlaczego matcha może odczuwalnie pobudzać, ale nie ustanawia reguły, że każda porcja matchy ma dwa razy więcej kofeiny niż każda zielona herbata. [2][3]

Ilość proszku ma znaczenie. Jeśli z tej samej matchy przygotujesz napój z 1 g zamiast 2 g, spożyjesz o połowę mniej kofeiny. Dolanie mleka lub wody zmieni objętość i smak, ale nie odejmie kofeiny z użytej porcji proszku.

Czy dłuższe parzenie usuwa kofeinę?

Nie. Przetrzymywanie liści w wodzie nie jest sposobem na herbatę bez kofeiny. Podczas zwykłego parzenia kofeina nie zamienia się po kilku minutach w teaninę ani substancję uspokajającą.

Początkowo dłuższe parzenie zwykle pozwala wydobyć więcej kofeiny. Później ekstrakcja zwalnia i może się ustabilizować. Nie oznacza to nieograniczonego wzrostu z każdą minutą, ale też nie potwierdza zasady „długo parzona herbata uspokaja”. [7]

Krótkie przepłukanie liści i wylanie pierwszej wody również nie usuwa całej kofeiny. Kolejne napary nadal mogą ją zawierać. Jeśli chcesz jej uniknąć, pewniejszy jest wybór innego napoju niż modyfikowanie czasu parzenia. [8]

Jaką herbatę wybrać na wieczór?

Jeśli zależy Ci przede wszystkim na ograniczeniu wpływu kofeiny na sen, wybieraj po składzie, a nie po kolorze naparu.

Czysty rooibos naturalnie nie zawiera kofeiny. Pozwala zachować zwyczaj picia ciepłego, aromatycznego napoju wieczorem. [9]

Mieszanka wyłącznie owocowa lub odpowiednio dobrany napar ziołowy również może być wyborem bez kofeiny. Sprawdź jednak etykietę: „herbata owocowa” bywa nazwą czarnej lub zielonej herbaty z owocowymi dodatkami. Taka mieszanka nadal zawiera kofeinę. Zwróć uwagę także na yerba mate i guaranę.

Herbata dekofeinizowana zawiera znacznie mniej kofeiny od zwykłej, ale mogą pozostawać w niej niewielkie ilości. Jest rozwiązaniem dla osób chcących ją ograniczyć; nie zawsze oznacza absolutne zero. [10]

Nie trzeba wybierać napoju wieczornego wyłącznie ze względu na łagodny smak. Możesz szukać rooibosu o nutach wanilii albo mieszanki owocowej z cytrusami i przyprawami — ważne, żeby jej baza odpowiadała Twojemu celowi.

Kiedy odstawić kofeinę przed snem?

Reakcja na kofeinę jest indywidualna. To, że po herbacie nie czujesz wyraźnego pobudzenia, nie gwarantuje, że nie wpłynie ona na sen.

NHS w zaleceniach dla osób z bezsennością proponuje unikanie herbaty i kawy przez co najmniej 6 godzin przed snem. To praktyczny punkt wyjścia do obserwacji, a nie gwarancja odpowiednia dla każdego. [11]

Jeśli kładziesz się o 23:00 i podejrzewasz wpływ kofeiny na sen, spróbuj po 17:00 wybierać napoje bez niej. Obserwuj przez kilka dni zasypianie i nocne pobudki. Uwzględnij też kawę, matchę i inne źródła kofeiny wypite wcześniej.

Na wieczór najłatwiej wybrać napój naturalnie bezkofeinowy. Biała lub zielona herbata, jasny kolor i długie parzenie nie dają tej samej pewności.

Źródła

  1. NIST — kofeina i jej nazwy synonimiczne, w tym teina.
  2. BfR — orientacyjna zawartość kofeiny w napojach.
  3. Ippodo — kofeina w porcji matchy.
  4. Astill i wsp. — wpływ surowca i przygotowania na skład naparu.
  5. Chin i wsp. — pomiary kofeiny w różnych herbatach i warunkach parzenia.
  6. Badanie wieku liścia i zawartości kofeiny.
  7. Saklar i wsp. — wpływ czasu i temperatury parzenia.
  8. Wpływ kolejnych parzeń na ilość kofeiny w naparach.
  9. South African Rooibos Council — rooibos bez kofeiny.
  10. FDA — kofeina i napoje dekofeinizowane.
  11. NHS — bezsenność i ograniczanie kofeiny przed snem.
Powrót do blogu

Zostaw komentarz